Wil je klagen of wil je een oplossing?

Herken je dit? Je komt thuis met een verhaal dat je dwarszit, je begint uitgebreid te vertellen en voor je het weet krijg je een oplossing van je partner aangereikt. En je denkt: 'Ik wil helemaal geen oplossing, maar toch bedankt.' Om dat te voorkomen heeft mijn partner daar inmiddels een handige vraag voor: 'Wil je even klagen of wil je een oplossing?'

Hij is nogal van de oplossingen. Vertel ik dat iets me dwarszit, dat iemand iets vervelends heeft gezegd of dat iets niet lekker loopt, dan heeft hij vaak binnen een paar minuten al bedacht hoe ik het kan aanpakken. Hartstikke goed bedoeld natuurlijk. Maar soms wil ik helemaal geen oplossing. Ik wil gewoon even mijn verhaal doen. Dat iemand luistert, begrijpt wat ik bedoel en misschien zegt: 'Wat vervelend voor je.' Meer niet. Geen advies, geen actieplan. Gewoon even gehoord worden.

En op het werk?

En hoe zit dat eigenlijk als een medewerker bij mij aanklopt met een probleem? Juist. Ik kom vaak direct met een oplossing. Ik denk mee, zie mogelijkheden en bedenk hoe het anders of beter kan. Vaak heb ik ook nog een prima oplossing. De medewerker kan weer verder en ik heb het gevoel dat ik geholpen heb.

Maar eigenlijk gebeurt er iets geks.

De medewerker brengt het vraagstuk, ik doe het denkwerk. En dat is precies wat je als leidinggevende niet altijd wil.

Helpen is iets anders dan oplossen

Ik vind dat medewerkers zelf eigenaar moeten blijven van de vraagstukken die bij hun werk horen. Natuurlijk ben ik er om te luisteren, te sparren en te helpen. Maar helpen is iets anders dan oplossen. In plaats van direct met een antwoord te komen, probeer ik nu vaker vragen te stellen. Wat heb je zelf al geprobeerd? Welke mogelijkheden zie je? Wat zou volgens jou een goede oplossing zijn? Zo blijft het probleem waar het hoort en wordt de medewerker zelf eigenaar van de oplossing.

Leidinggeven is iets anders dan oplossen, meewerken of regelen

Als leidinggevende ben je al snel geneigd om in te springen. Je werkt even mee omdat het anders niet afkomt. Bedenkt een oplossing omdat iemand vastloopt of regelt zelf dat zaken voor elkaar komen. Dat voelt behulpzaam en levert op korte termijn vaak resultaat op. Maar ondertussen maak je jezelf onmisbaar en verschuift het eigenaarschap steeds meer naar jou.

Voor mij gaat leiderschap juist over sturing geven. Over overzicht creëren, keuzes maken, verantwoordelijkheden beleggen, duidelijke opdrachten geven en resultaten bespreken.

Niet zelf het werk overnemen, maar ervoor zorgen dat het werk op de juiste plek gebeurt. Dat medewerkers weten wat er van hen verwacht wordt en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen resultaten. Dat vraagt soms wat meer geduld. Want zelf een oplossing bedenken is vaak sneller dan iemand helpen om zelf tot een oplossing te komen. Maar op de lange termijn levert het veel meer op.

Want een goede leidinggevende is niet degene die alle problemen oplost, maar degene die ervoor zorgt dat problemen op de juiste plek worden opgelost.