Herken je dat? Je staat samen in de keuken en de ander is aan het koken. Je ziet dat het niet zo lekker opschiet en vraagt: 'Zal ik even helpen?' Je begint met wat groenten snijden. Maar ondertussen zie je dat de pasta eigenlijk al opgezet had moeten worden en de saus nog wat aandacht nodig heeft. Dus je helpt nog een beetje meer. Je neemt de pan even over, past de kruiden aan en houdt de tijd in de gaten.

Een kwartier later sta jij te koken en vraagt de ander: 'Wat kan ik nog doen?'

En het gekke is: ik vind dat helemaal niet erg. Ik hou ervan als dingen lekker doorlopen en zie vaak snel wat er moet gebeuren. Bovendien is het eten op tijd klaar. Prima toch?

Meewerken is iets anders dan leidinggeven

Maar eigenlijk herken ik dat ook uit mijn werk als leidinggevende. Een medewerker loopt achter met een opdracht, de deadline nadert en ik zie dat het niet gaat lukken. Dus ik spring bij. Ik pak een deel van het werk op of maak iets af. Niet omdat de medewerker het niet kan, maar omdat het sneller gaat als ik even meedoe. De deadline wordt gehaald, de medewerker is geholpen en ik heb het gevoel dat we samen iets voor elkaar hebben gekregen.

Maar wie heeft er nu eigenlijk geholpen?

De medewerker leert dat ik bijspring als het spannend wordt. En ik leer mezelf aan dat ik nodig ben om het werk af te krijgen. Voor je het weet, staat je agenda vol met werkzaamheden die eigenlijk bij je medewerkers horen. En vraag je jezelf af waarom je nauwelijks aan je eigen werk toekomt.

Natuurlijk zijn er momenten waarop je gewoon even moet bijspringen. Maar als dat een gewoonte wordt, ben je vooral bezig om het werk van anderen gedaan te krijgen. Terwijl je als leidinggevende juist moet zorgen dat medewerkers hun werk zélf goed kunnen doen.

Eerst kijken waarom het werk niet afkomt

Voor mij betekent dat: niet meteen aan de slag gaan, maar eerst onderzoeken waarom het werk niet afkomt. Is er te veel werk? Zijn de prioriteiten duidelijk? Hebben we goede afspraken gemaakt over wie waarvoor verantwoordelijk is? En wat er precies verwacht wordt?

Daar zit voor mij het verschil tussen meewerken en sturen. Leidinggeven gaat over overzicht creëren, keuzes maken, helder en concreet zijn in wat je verwacht, verantwoordelijkheid goed beleggen en bespreken of de afgesproken resultaten worden behaald. Niet automatisch zelf de mouwen opstropen, maar zorgen dat het werk goed georganiseerd is en op de juiste plek wordt gedaan.

Dat vraagt soms meer geduld. Want zelf even bijspringen is vaak sneller. Maar op de lange termijn maak je medewerkers daarmee niet zelfstandiger en houd je zelf steeds minder tijd over voor je eigen verantwoordelijkheden.

Want een goede leidinggevende is niet degene die overal bijspringt, maar degene die ervoor zorgt dat het werk ook zonder hem of haar goed wordt gedaan.

En thuis?

Daar probeer ik tegenwoordig iets langer van die pan af te blijven. Al lukt dat niet altijd ;)